مىباشد ، او كسى است كه نوشتن با قلم را تعليم فرموده ، به انسان چيزهائى را كه نمىداند آموخته است . در اين سوره حضرت اقدس الهى كلام مجيدش را ابتداء با ذكر نعمت ايجاد افتتاح فرموده و سپس نعمت علم را به دنبالش آورده است ، پس اگر بعد از نعمت ايجاد نعمتى اعلى و والاتر از علم مىبود جا داشت كه آن را اختصاص به ذكر دهد . متن : و قد قيل فى وجه التّناسب بين الآى المذكورة فى صدر هذه السّورة المشتمل بعضها على خلق الانسان من علق و بعضها على تعليم ما لم يعلم انّه تعالى ذكر اوّل حال الانسان اعنى كونه علقة و هى به مكان من الخساسة و آخر حاله و هى صيرورته عالما و ذلك كمال الرّفعة و الجلالة ، فكانّه سبحانه قال : كنت فى اوّل امرك فى تلك المنزلة الدّنيّة الخسيسة ثمّ صرت فى آخره الى هذه الدّرجة الشّريفة النّفيسة . ترجمه : وجه تناسب بين آيات مذكوره در صدر سوره برخى از بزرگان در وجه تناسب بين آيات مذكوره در صدر اين سوره كه بعضى از آنها مشتمل بر خلقت انسان از خون بسته‌شده بوده و پاره‌اى ديگر بر تعليم آنچه انسان نمىداند متضمّن مىباشد چنين گفته‌اند : حقتعالى ابتداء اوّلين حالت انسان يعنى علقه بودنش را كه نازل‌ترين و پست‌ترين مراتب وجودش بوده ذكر كرده و سپس آخرين حالات وى يعنى عالم و دانشمند شدنش را ياد كرده كه اين حال كمال رفعت و غايت جلالت و منزلت او است پس گويا حضرتش سبحانه و تعالى چنين فرموده :